Wszystko, co musisz wiedzieć o rehabilitacji metodą McKenzie

Rehabilitacja metodą McKenzie nie tylko przynosi natychmiastową ulgę u osób walczących z bólem kręgosłupa, ale pomaga wygrać z bólem na dłużej poprzez zmianę postawy oraz odpowiednie ćwiczenia. Polega na szczegółowym rozpoznaniu źródła bólu, ćwiczeniach ujarzmiających ból oraz długoterminowej zmianie nawyków przy wykonywaniu codziennych czynności. Autorem metody jest fizjoterapeuta z Nowej Zelandii – Robin McKenzie. W latach 60. XX wieku, na bazie licznych eksperymentów, opracował serię ruchów, które przynoszą natychmiastową ulgę przy określonym bólu kręgosłupa.

Najważniejsza jest diagnoza

McKenzie opracował specjalny protokół diagnostyczny, który pomaga w dokładnym umiejscowieniu źródła bólu. Pierwszym etapem jest wywiad z pacjentem, a kolejnym – odpowiednie testy ruchowe, w których wprawia się w ruch po kolei wszystkie odcinki kręgosłupa oraz kończyny górne i dolne. Na podstawie tych testów można dokładnie określić, skąd pochodzi ból i jaka jest jego przyczyna. Autor metody wyróżnił trzy główne rodzaje zaburzeń, które powodują ból kręgosłupa:

  1. Zespół strukturalny – to uszkodzenie struktur tzw. „dysku” czyli krążka międzykręgowego. Z badań przeprowadzonych przez McKenziego wynika, że 90% bólów kręgosłupa powoduje uszkodzenie krążka. Ból promieniuje od kręgosłupa wzdłuż kończyn.
  2. Zespół dysfunkcyjny – to mechaniczne uszkodzenie tkanek przylegających do kręgosłupa, powstałe w wyniku niewłaściwego, gwałtownego ruchu kręgosłupa lub nieprawidłowego podnoszenia zbyt ciężkich przedmiotów. Uczucie bólu pojawia się tylko w określonym zakresie ruchu. Jest nagły i intensywny, ale po chwili sam ustępuje.
  3. Zespół posturalny – wynika z nieprawidłowej postawy ciała, zbyt małej aktywności fizycznej lub długotrwałej pracy w pozycji siedzącej. Ból jest nieokreślony, ale najczęściej pojawia się w okolicy klatki piersiowej.

Ćwiczenia odpowiednie do określonego urazu

W zależności od rodzaju bólu, podczas rehabilitacji wykonuje się określony zestaw ćwiczeń:

  • w przypadku zmian strukturalnych w obrębie „dysku” terapeuta ustala kierunek przemieszczania się uszkodzonych tkanek. Za pomocą określonych ruchów można przesuwać tkanki w drugą stronę, odwracając negatywne efekty uszkodzenia „dysku”. Podczas rehabilitacji pacjent uczy się, które ruchy przynoszą pozytywne efekty, a które zaostrzają ból, dzięki temu może kontynuować rehabilitację w domu.
  • w przypadku zespołu dysfunkcyjnego zaleca się wykonywanie ruchów przeciwnych do tych, które wywołały uszkodzenie tkanek.
  • w trzecim przypadku podstawą rehabilitacji jest nauka prawidłowej postawy ciała. Zalecane są ćwiczenia, które poszerzą zakres ruchu w określonych miejscach, wzmocnią mięśnie i pozwolą utrzymać kręgosłup w zdrowej postawie.

Codzienna praktyka

Kluczem do sukcesu jest zmiana codziennych nawyków. W gabinecie fizjoterapeutycznym możemy wykryć źródło bólu i nauczyć się ćwiczeń, które ujarzmią ból. Jednak długotrwałe efekty przyniesie przede wszystkim codzienna praktyka wzmacniająca prawidłową postawę ciała w domu i w miejscu pracy.

Ćwiczenia na spięte mięśnie, które można wykonać w domu

Ból szyi, napięte barki czy też kłucie w odcinku lędźwiowym kręgosłupa to obecnie największa ,,plaga” XXI wieku. Pozycja siedząca przed komputerem, trwająca nie raz i dziesięć godzin, ciągłe pochylanie się nad telefonem komórkowym, oraz stres wywołany np. pracą spowodowały gwałtowny wzrost dolegliwości wywołanych spiętymi mięśniami. Coraz więcej osób cierpi z tego powodu na migreny, ból oczu oraz odczuwa ogólne zmęczenie i zesztywnienie organizmu czego efektem mogą być szybko powstające urazy oraz ogólny spadek wydolności przy aktywności fizycznej. W przypadku osób trenujących, bardzo częstym błędem jest słabe przygotowanie ciała do intensywnego treningu co również może być przyczyną nadmiernego spięcia mięśni. Dolegliwość ta może się utrzymywać nawet do kolejnego dnia, a zaniedbana spowodować naciągnięcie mięśnia.

Jak rozluźnić sztywne mięśnie?

Istnieje bardzo dużo łatwych ćwiczeń mających za zadanie rozluźnić mięśnie. Są one na tyle przystępne, że z łatwością można wykonywać je w domu. W ćwiczeniach na spięte mięśnie najważniejsza jest regularność i sumienność . Zapewni to nie tylko zmniejszenie się dolegliwości, ale uchroni nas przed ich powrotem.

Ćwiczenia rozluźniające mięśnie szyi

Ćwiczenia rozluźniające mięśnie można wykonywać w warunkach domowych. Potrzebna jest karimata bądź dywan w celu zapewnienia sobie komfortu i relaksu oraz odpowiednio wywietrzone pomieszczenie. Można również zaopatrzyć się w dużą dmuchaną piłkę. Warto wcześniej wykonać krótką, delikatną rozgrzewkę poprawiającą ukrwienie i dotlenienie mięśni.

Ćwiczenia na spięte mięśnie warto zacząć od rozluźnienia odcinka szyjnego. Jest on bardzo często pomijany i dopiero gdy pojawi się nieprzyjemna sztywność rozpoczyna się próba poprawy komfortu tej okolicy. Pierwsze ćwiczenie na spięte mięśnie szyi można wykonać zarówno w pozycji leżenia na plecach jak i siedząc. Należy położyć dwa palce na brodę i delikatnie naciskać nimi kierując ruch głowy w linii prostej w tył. W trakcie wykonywania ćwiczenia pomocne będzie lustro w którym można skontrolować czy głowa wykonuje ruch cofnięcia się czy może ciągniemy brodę do mostka. Drugi przypadek jest błędnie wykonanym rozluźnianiem. 

ćwiczenie rozluźniające szyje

Do kolejnego ćwiczenia należy usiąść w wygodnej pozycji a następnie wykonać skłon głowy w bok, kierując ucho do ramienia. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na ramiona, które muszą tworzyć linię prostą. Uczucie rozciągania powinno pochodzić z bocznej strony szyi oraz z górnej części łopatki. Modyfikacją ćwiczenia jest cofnięcie głowy (poprzez położenie palca wskazującego i środkowego na brodzie i napieranie nimi), a następnie powoli wykonany skłon.

skłon głowy do ramienia 2
skłon głowy do ramienia
Pozwoli to rozluźnić oraz rozciągnąć napięte mięśnie głębokie szyi. Kolejną możliwością dodawaną w trakcie skłonu głowy w bok, jest skręt w którym kieruje się nos w stronę pachy. Wówczas uczucie ciągnięcia powinno się pojawić głównie z tyły szyi oraz z górnej części łopatki.
 Skłon i skręt głowy - rozluźnianie szyi

Ćwiczenia rozluźniające mięśnie piersiowe

Kolejna partia ciała, która często daje dolegliwości bólowe wynikające ze spiętych mięśni, to odcinek piersiowy. Wówczas odczuwany dyskomfort znajduje się między łopatkami, a towarzyszyć mu mogą drętwienia, mrowienia dłoni, wyziębienie palców czy też uczucie kłucia przy łopatce. Bardzo dobrym ćwiczeniem rozluźniającym spięte mięśnie odcinka piersiowego kręgosłupa, jest koci grzbiet. Rozpoczyna się go od klęku podpartego, następnie należy wygiąć kręgosłup w łuk, równocześnie chowając głowę między barki. Po utrzymaniu tej pozycji przez kilka sekund, następuje powrót do pozycji początkowej by wykonać kolejny ruch w przeciwną stronę. Wówczas należy zapaść się w odcinku lędźwiowym, wypiąć mocno pośladki oraz wyciągać mocno głowę ku górze.

ćwiczenie na mięsnie piersiowe - koci grzbiet
 koci grzbiet - ćwiczenie na mięsnie piersiowe

Ćwiczenia rozluźniające barki

Dobrym uzupełnieniem kociego grzbietu jest rozluźnienie okolic barków. Należy w nim ustawić się twarzą do drzwi oraz wykonać lekki przysiad. Następnie należy chwycić framugę dłonią rozluźnianego barku i trzymając wyprostowany łokieć tej ręki oraz mając proste plecy, delikatnie obniżać pośladki w kierunku podłogi. W tym ćwiczeniu im większe przykucnięcie tym mocniejsze naciągnięcie mięśni. Należy jednak pamiętać by nie doprowadzić do występowania bólu nóg bądź kolan.

cwiczenie rozluzniajace barki- przysiad

Ćwiczenia rozluźniające mięśnie odcinka lędźwiowego kręgosłupa

Jedną z najbardziej problematycznych okolic ciała jest odcinek lędźwiowy kręgosłupa. Spięcia w tym miejscu wywołują szereg dolegliwości takich jak ból w pozycji siedzącej czy stojącej oraz dyskomfort w okolicy pachwiny czy tez pośladka. Zaniedbanie rozluźniania tej okolicy może prowadzić również do powstania rwy kulszowej czyli ucisku na nerw.

Podstawowym ćwiczeniem na napięte mięśnie tej okolicy jest ukłon japoński. Pozycja wyjściowa to klęk podparty, z którego powoli siada się pośladkami na piętach, wyciągając ręce w przód. Ważne jest by aktywnie rozciągać kręgosłup, starając się jak najdalej wyciągać dłonie. Tutaj obowiązuje zasada: im wężej ustawione dłonie, tym mocniejsze uczucie rozciągania. Rozluźnienie mięśni powinno przebiegać wzdłuż całego kręgosłupa. Wykonując to ćwiczenie, można również dodać delikatne przesunięcie dłoni w prawą bądź lewą stronę, zapewniając dodatkowe rozciągnięcie bocznych partii pleców.

rozluznianie-odcinka-ledzwiowego

W sytuacji ostrego bólu spowodowanego nadmiernym napięciem mięśniowym odcinka lędźwiowego, można wykonać mniej inwazyjne ćwiczenie rozluźniające. Potrzebny będzie ręcznik o grubości 2,5-5 centymetrów, który należy umieścić pod plecami na wysokości odcinka lędźwiowego. Górna część pleców, łopatki, oraz pośladki muszą spoczywać wygodnie na podłodze. Powinno to wywołać znaczną ulgę w dolegliwościach spowodowanych nadmiernym napięciem mięśniowym.

ćwiczenie na odcinek lędźwiowy kręgosłupa

Do kolejnego ćwiczenia potrzebne jest krzesło. Należy na nim usiąść z rozstawionymi nogami, a następnie, mając proste plecy, powoli pochylać się w przód. Trzeba pamiętać, by ruch nie był zbyt gwałtowny. Szybkie zgięcie może spowodować uraz w nierozciągniętych mięśniach kręgosłupa, a niedokładne wykonanie go poprzez np. uniesienie pośladków spowoduje zmniejszenie rozluźniania. Inną wersją tego ćwiczenia jest wykonywanie skłonu do poszczególnej nogi, dążąc do sięgnięcia głową w okolice kolana i dalej.

rozluznianie lędzwi - krzesło
ćwiczenie z krzesłem na lędźwie
skłon na krześle - ćwiczenie na ledźwie

Ćwiczenia rozluźniające mięśnie dolnego odcinka kręgosłupa

Siedzący tryb życia oraz nadmierne napięcie mięśniowe w dolnej części kręgosłupa często wywołuje dolegliwości bólowe w obrębie pośladków. Może pojawić się wspomniana wcześniej rwa kulszowa która jest trudna oraz czasochłonna w leczeniu. W celu zapobiegnięcia jej występowania oraz wspomagania rozluźniania odcinka lędźwiowego kręgosłupa, należy wykonywać rozluźnianie mięśni pośladkowych. Pierwsze proponowane ćwiczenie wykonuje się w siadzie na podłodze. Należy wyprostować jedną nogę a drugą zgiąć w kolanie tak, by stopa dotykała wewnętrzną stronę uda nogi wyprostowanej. Gdy pozycja jest ustabilizowana, należy delikatnie pochylać się w stronę nogi wyprostowanej, do momentu aż pojawi się uczucie ciągnięcia, a nawet lekki ból. W trakcie wykonywania ćwiczenia należy pilnować, by kolano zgiętej nogi znajdowało się przy podłodze. Wykonanie tego ćwiczenia może wymagać to dłuższej praktyki i wcześniejszego rozluźnienia spiętych mięśni kręgosłupa.

cwiczenie na spiete mięśnie pośladka

Łatwiejsza wersja tego strechingu będzie ćwiczenie w pozycji stojącej. Potrzebny będzie nam stolik sięgający do wysokości bioder lub nieco niżej. Należy stanąć na jednej nodze (wyprostowanej), a drugą, zgiętą w stawi kolanowym do 90stopni, położyć płasko zewnętrzną częścią na stoliku. Następnie należy obniżyć tułów w kierunku stopy, próbując utrzymać kolano płasko na stoliku. W przypadku posiadania jedynie wyższych stolików lub podpórek, ćwiczenie to będzie bardziej intensywne.

ćwiczenie rozluźniające

Następne proponowane ćwiczenie na sztywne mięśnie pośladków, rozpoczyna się w pozycji leżenia na plecach. Obracając jedną kończynę dolną na zewnątrz, należ zgiąć ją w stawie kolanowym i przyciągnąć stopę do linii środka ciała (okolice pępka). Kolano wówczas powinno być skierowane na zewnątrz. Następnie zmieniamy chwyt: jedna dłoń powinna znajdować się za kolanem, druga- za prawą kostką. Ruch który trzeba wykonać to przyciąganie podudzia do klatki piersiowej.

ćwiczenie ma spięte mięśnie

Neurorehabilitacja czyli rehabilitacja w chorobach układu nerwowego

Układ nerwowy w ciele człowieka odpowiedzialny jest m.in. za odbieranie i przekazywanie bodźców bądź informacji o np. danej czynności.  Jego budowę anatomiczną dzielimy na dwie części: obwodowy układ nerwowy oraz ośrodkowy układ nerwowy.

Pierwszy składa się z XII par nerwów czaszkowych, które w większości zaopatrują obszar głowy i szyi. Wyjątkiem jest nerw X- błędny, który zaopatruje obszar jamy brzusznej. Drugim elementem należącym do obwodowego układu nerwowego są nerwy rdzeniowe, które jak sama nazwa wskazuje wychodzą z rdzenia kręgowego. Druga część układu nerwowego, czyli ośrodkowy układ nerwowy składa się z mózgowia oraz rdzenia kręgowego.

W sytuacji choroby może dojść do jej nieprawidłowego funkcjonowania. Dotychczas uszkodzenie układu nerwowego było kojarzone z procesem nieodwracalnym i dożywotnim kalectwem. Jednak istnieją pewne metody i zabiegi neurorehabilitacyjne powodujące pobudzanie układu, czego efektem może być przywrócone utraconej funkcji. Dzieje się tak, ponieważ układ nerwowy jest bardzo plastyczny. Poprzez odpowiednie zabiegi potrafi stworzyć nowe- działające połączenia nerwowe, które zastąpią stare- uszkodzone. Tak więc można powiedzieć, że główne cele neurorehabilitacji to: zapobieganie dalszym dysfunkcjom prowadzącym do niepełnosprawności, przyśpieszanie regeneracji, opóźnienie skutków choroby oraz przystosowanie organizmu do obecnego stanu chorobowego.

Neurorehabilitacja po udarach niedokrwiennych mózgu

Dobry efekt terapeutyczny można uzyskać wykorzystując metody neurorehabilitacyjne u osób po przebytych udarach niedokrwiennych mózgu. Najczęstsze dolegliwości występujące po incydencie to niedowłady. Wówczas głównym celem jest przywrócenie konkretnych funkcji, potrzebnych w codziennym życiu. Można to uzyskać metodą PNF – czyli tzw. torowaniem nerwowo-mięśniowym. Polega ona na nieustannym odtwarzaniu i rytmicznym pobudzaniu ruchu. Kluczową rolę w tej metodzie odgrywa współpraca pacjenta z terapeutą oraz chęci chorego. Natomiast, gdy pojawia się nadmierne napięcie mięśniowe nazywane spastycznością, dobre rezultaty przynosi PIR, czyli poizometryczna relaksacja mięśni. Technika ta rozciąga tkanki miękkie, obniża bolesność danego obszaru oraz zwiększa zakres ruchu w stawie. W obu przypadkach, neurorehabilitajcę można wspomagać masażami, które w zależności od przypadku będą pobudzać lub osłabiać napięcie mięśniowe.

Stosunkowo nową metodą, rozwijającą się od trzech dekad, jest CIMT czyli tzw. Terapia Wymuszonego Ruchu. Polega ona na intensywnych treningach zadaniowych niedowładnej kończyny . Stosowane są w niej również  unieruchomienia np. rękawicą czy specjalną łuską, kończyny sprawnej by jeszcze bardziej ,,zmusić” organizm do pracy niedowładnym obszarem.

Metodą wykorzystywaną w rehabilitacji neurologicznej szczególnie u dzieci, ale także u dorosłych jest NDT – Bobath. Opiera się ona na hamowaniu nieprawidłowych odruchów oraz wpływaniu na napięcie mięśniowe, czyli obniżaniu wzmożonego oraz podwyższaniu obniżonego. W trakcie tej metody nerorehabilitacyjnej następuje próba uzyskania ruchów jak najbardziej zbliżonych do tych prawidłowych. Wykonuje się wówczas ćwiczenia, w których prowadzi się ruch z punktów kluczowych np. głowy czy barków.  Inną dość powszechnie stosowaną terapią neurologiczną wykorzystywaną u dzieci jest metoda Vojty. Polega na wywoływaniu prawidłowych odruchów, poprzez nacisk na określone części ciała. Znajduje ona swoje zastosowanie zarówno u wcześniaków jak i u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym. W terapii neurologicznej wykorzystywana jest także metoda Kabata, w której ułatwia się wykonywanie danej czynności przez rozciąganie i opór kończyn, czy też metoda Domana i Delacata w której neurorehabilitacja ma dostarczyć do mózgu prawidłowe  bodźce – zgodne z obecnym etapem rozwojowym dziecka.

Neurorehabilitacja w domu

Rehabilitacja neurologiczna czasami odbywa się w warunkach domowych.Taka sytuacja może wystąpić przy stwardnieniu rozsianym(SM), czy dystrofii mięśniowej.  W obu przypadkach stopniowo słabnie siła mięśniowa, dlatego rehabilitacja jest czynnikiem niezbędnym. Fizjoterapeuta uczy chorego odpowiednich ćwiczeń oraz metodyki ich wykonania a rodzinę asekuracji i pomocy.Bardzo dobrze sprawdzają się ćwiczenia prioprioceptywne, czyli na tzw. czucia głębokiego mięśni.

Wykorzystuje się do nich duże piłki, na których chory w siadzie musi utrzymać równowagę, z której jest delikatnie wytrącany. Wskazane są także ćwiczenia w podporze przodem polegające na naprzemiennym wyciąganiu rąk i nóg. Często używane są taśmy z delikatnym oporem. W przypadku obu chorób sprawdzają się również ćwiczenia równoważne np. stanie na jednej nodze z asekuracją.

Terapia neurologiczna składa się również z elementów fizykoterapii stanowiących dobre uzupełnienie usprawniania. W przypadku porażenia nerwu można zastosować elektrostymulację, dzięki której nerw jest pobudzany impulsem elektrycznym o odpowiednio dobranej częstotliwości.

Bardzo częstym problemem pacjentów neurologicznych jest niemożność zapoczątkowania, bądź poprawnego wykonania ruchu. Wówczas neurorehabilitacyja opiera  się głównie na ćwiczeniach odruchowych. Nie są one jednak typową metodą neurorehabilitacyją a zbiorem różnych autorskich sposobów bazujących na wiedzy z zakresu anatomii, fizjologii oraz funkcjonowania układu nerwowego.    Jako przykład można podać ćwiczenia synergistyczne. Pozwalają one wywołać napięcie w tych partiach mięśniowych, w których osoba nie może bezpośrednio wykonać danego ruchu.  Neurorehabilitacja tą metodą może być przeprowadzona na dwa różne sposoby: kontrlaratalne – w którym wykonuje się ćwiczenia kończyną przeciwną do bezwładnej, oraz ipsilateralnie , w którym wykonujemy ćwiczenia kończyną z nieaktywnym mięśniem.

Porażenie nerwu twarzowego – jak sobie z nim radzić?

Porażenie nerwu twarzowego – jak sobie z nim radzić?

Porażenie nerwu twarzowego (tzw. porażenie Bell’a) jest samoistnym porażeniem mięśni połowy twarzy. Twarz unerwiona jest przez dwa nerwy twarzowe (VII nerw czaszkowy). Lewy zaopatruje lewą połowę twarzy, a prawy – prawą połowę twarzy. Porażenie nerwu twarzowego pojawia się często bez konkretnej przyczyny u osób w każdym wieku . Porażenie Bell’a dotyczy jednego nerwu.

Jakie są przyczyny porażenia nerwu twarzowego?

Porażenie Bella jest wynikiem uszkodzenia jądra nerwu twarzowego w pniu mózgu lub jego włókien.

  • zespół Moebiusa, rzadki zespół wad wrodzonych , na którego obraz kliniczny składa się szereg zaburzeń neurologicznych. Ludzie z tą chorobą nie mogą się uśmiechać, marszczyć brwi, mrużyć oczu i poruszać nimi.
  • sarkoidoza,
  • udar mózgu,
  • borelioza,
  • aktywna infekcja wirusem opryszczki,
  • zapalenie ucha,
  • cukrzyca,
  • dystrofia miotoniczna,
  • zespół Guillaina Barego,
  • stwardnienie rozsiane,
  • cukrzyca,
  • miastenia,
  • niedobór witaminy A,
  • nowotwory ośrodkowego układu nerwowego.

Rodzaje porażenia nerwu twarzowego

1) Obwodowe porażenie nerwu twarzowego – występuje wtedy, gdy porażenie zlokalizowany jest w obrębie samych włókien nerwu twarzowego, objawy dotyczą całej jednej strony twarzy po stronie uszkodzenia nerwu.

2) Ośrodkowe porażenie nerwu twarzowego – związane jest ono z uszkodzeniem jądra nerwu twarzowego, w jego przebiegu dolegliwości dotyczą przeciwnej co do uszkodzenia strony twarzy, a do tego porażenie dotyczy tylko mięśni dolnej połowy twarzy.

Jakie są objawy porażenia nerwu twarzowego?

  • asymetria twarzy – połowa twarzy jest opadnięta, kącik ust oraz oka jest obniżony, chory odczuwa sztywność połowy twarzy nie mogąc wykonać żadnych ruchów mimicznych,
  • niedomknięta powieka przez co chory nie może zamknąć oka oraz pojawia się łzawienie,
  • obniżenie kącika ust po stronie uszkodzenia, co przypomina stan po udarze. Chory nie może wyszczerzyć zębów, gwizdać, nadmuchać policzka. Z kącika ust może wypływać ślina,
  • wygładzenie czoła, chory nie może go zmarszczyć,
  • spłycenie bruzdy nosowo-wargowej,
  • jednostronne zaburzenie czucia smaku.

Jak diagnozować porażenie nerwu twarzowego ?

Podstawowymi narzędziami diagnostycznymi w przypadku porażeń nerwu VII są przede wszystkim wywiad i badanie przedmiotowe. Aby prawidłowo zdiagnozować porażenie nerwu twarzowego oprócz pojawienia się wspomnianych objawów należy wykonać kilka badań . Podstawowymi badaniami jest elektroneurografia oraz elektromiografia. Pierwsze ocenia stan nerwów obwodowych, a drugie ocenia cechy odnerwienia mięśni. Można dodatkowo wykonać tomografie komputerową kości skroniowych.

Rehabilitacja nerwu twarzowego

Leczenie uszkodzenia nerwu twarzowego powinno być zróżnicowane ze względu na przyczynę. Zazwyczaj sprowadza się ono do terapii przyczynowej i rehabilitacji (leczenie trombolityczne w udarach niedokrwiennych mózgu, leki immunomodulujące w SM, operacje guzów, antybiotyki w boreliozie).

Aby pobudzić nerw twarzowy należy wykonywać kilka razy dziennie ćwiczenia mimiczne oraz wykonywać specjalne techniki masażu. W przypadku idiopatycznego porażenia nerwu twarzowego, czyli tzw. porażenia Bella (stanowi ok 90%) aktualnie zalecanym postępowaniem jest włączenie leczenia steroidami . Z reguły rehabilitacja trwa od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy w zależności od stopnia uszkodzenia nerwu twarzowego.

Łokieć golfisty – objawy i leczenie

Co to jest łokieć golfisty oraz jakie są jego przyczyny ?

Łokieć golfisty to zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej (entezopatia nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej). Występuje dużo rzadziej niż łokieć tenisisty. Jest to stan który powoduje ból w okolicy łokcia od wewnętrznej strony. Ból może promieniować do ramienia nadgarstka oraz paców. Występuje podczas pronacji ramienia oraz zgięcia nadgarstka. Do przeciążenia mięśni zginaczy nadgarstka dochodzi w wyniku mikrourazów czyli powtarzanych ruchów nadgarstka wbrew oporowi. Najczęściej przeciążeniu ulega zginacz łokciowy nadgarstka. Te wszystkie czynniki sprawiają, że szczególnie narażeni na ten ból są nie tylko golfiści, ale również sportowcy uprawiający dyscypliny rzutowe (np. rzut dyskiem, oszczepem itd.), te, w których rzut odgrywa ważną rolę – tenis, badminton, squash itd., oraz wymagające dużego wysiłku manualnego – wioślarstwo, łucznictwo, narciarstwo wodne itp.

Objawy łokcia golfisty

Do objawów należy głównie ból od wewnętrznej strony łokcia oraz ból promieniujący do nadgarstka oraz palców. Ból może pojawiać w momencie zaciskania pięści, witania się uściskiem dłoni, dźwigania zakupów. Kolejnymi objawami jest osłabienie siły oraz sztywność w łokciu.

Leczenie oraz rehabilitacja łokcia golfisty

W momencie zdiagnozowania łokcia golfisty rehabilitacja polega na rozciągnięciu oraz uelastycznieniu zginaczy nadgarstka w celu zniwelowania bólu. Można zastosować zabiegi fizykoterapeutyczne mające działania przeciwzapalne oraz przeciwbólowe. Należy ograniczyć czynności, które powodowały ból. Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym szybszy nastąpi powrót do codziennych czynności. Należy zastosować zimne okłady (krioterapia). Bardzo dobrze sprawdzi się masaż poprzeczny. Powrót do codziennych czynności może nastąpić tylko w momencie ustąpienia objawów bólowych. Powrót powinien być powolny stopniowo zwiększając intensywność ćwiczeń.

Ćwiczenia na łokieć golfisty

W ramach rehabilitacji łokcia golfisty należy wdrożyć również ćwiczenia mające na celu rozciągnięcie przykurczonych i przeciążonych mięśni oraz nadanie im nowego toru poprzez ćwiczenia wzmacniające. Aby zapobiec powrotom łokcia golfisty należy przed aktywnością dobrze rozgrzać mięśnie oraz je rozciągnąć. Należy wzmacniać mięśnie przedramienia poprzez ściskanie piłeczki. Automasaż mięśni również przygotuje nas do wysiłku. Koniecznie trzeba skontrolować technikę podczas aktywności czy jest ona prawidłowa. Często zdarza się, że nieodpowiednia technika nadmiernie przeciąża mięśnie przedramienia. Do rehabilitacji łokcia golfisty przyda się piłeczka od golfa lub tenisa w celu uciskania bolesnych miejsc.

Leczenie nerwobóli terapią naturalną

Co to są nerwobóle ?

Nerwobóle (neuralgia) charakteryzują się rwącym, ostrym lub piekącym bólem spowodowanym uszkodzeniem nerwu obwodowego. Najczęściej mają charakter napadowy z uczuciem mrowienia niedowładu lub drętwienia.

Przyczyny nerwobóli

Przyczyną nerwobóli jest uszkodzenie nerwu, infekcje, uszkodzenia mechaniczne, stres lub niedobory witamin z grupy B. Często towarzyszą innym chorobom takim jak RZS, cukrzyca, toczeń rumieniowaty, borelioza czy błonica.

Objawy nerwobóli:

– napad ostrego piekącego bólu,

– dolegliwości bólowe podczas mówienia,wdechu lub leżenia w konkretnej pozycji,

– niedowład,

– uczucie promieniowania bólu,

– zaburzenia czucia.

Rodzaje nerwobóli

– nerwoból nerwu trójdzielnego – nerw trójdzielny unerwia twarz także w tym miejscu pojawia się ból. Może wystąpić w wyniku nagłego wychłodzenia np. przeciąg wiatru lub klimatyzacja. Inna przyczyną jest ból zatok lub zębów. Jest to najczęściej występujący nerwoból.

– nerwoból międzyżebrowy – objawem jest ból w klatce piersiowej oraz wzdłuż żeber. Często towarzyszy ból podczas wdechu lub w leżeniu na plecach.

– neuralgia splotu ramiennego – ostry ból promieniujący od barku do całej ręki. Objawy nasilają się przy próbach ruszania barkiem oraz głową.

Leczenie nerwobóli

Nerwobóle możemy wyleczyć cieplnymi okładami z nasion zbóż i traw lub okładami z borowiny. Innym sposobem leczenia nerwobóli jest masaż olejkami z dziurawca, mięty pieprzowej lub kopru włoskiego. Nerwobóle są przyczyną niedoborów witamin z grupy B także należy wdrożyć suplementacje. Może również zastosować leki ziołowe o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym.

Jak nie przeciążać kręgosłupa?

Przeciążenia kręgosłupa stanowią poważny problem w życiu praktycznie każdego z nas. Ból może dotyczyć odcinka szyjnego, piersiowego, jak i lędźwiowego. Bólów w wyniku przeciążeń kręgosłupa doświadczają najczęściej osoby, które prowadzą niezdrowy tryb życia lub te, które nie są świadome w jaki sposób chronić kręgosłup przed przeciążeniem w życiu codziennym. Ból przeciążeniowy kręgosłupa wynika z nadmiernego napięcia mięśni przykręgosłupowych.

Kręgosłup jest strukturą kostną stanowiącą centrum funkcjonowania naszego narządu ruchu. Zasadniczą rolą kręgosłupa jest utrzymanie pionowej postawy. Stanowi ochronę dla rdzenia kręgowego oraz stanowi zaczep dla wielu kości naszego ciała.

Kiedy dochodzi do przeciążeń kręgosłupa?

Do przeciążeń kręgosłupa dochodzi najczęściej w wyniku złych nawyków oraz braku aktywności fizycznej. Ból pleców pojawia się w podczas wykonywania ciężkiej prac wymagającej długotrwałego stania, dźwigania dużych ciężarów lub przebywania dłuższy czas w niewygodnej pozycji. Do przeciążenia kręgosłupa dochodzi gdy przyjmujemy długotrwale lub z dużą częstotliwością pozycje niezgodne z fizjologicznymi krzywiznami kręgosłupa. Kolejną przyczyną jest również stres.

Objawy przeciążonego kręgosłupa

U osób z nadmiernym napięciem mięśniowym w okolicach odcinka szyjnego mogą wystąpić bóle oraz zawroty głowy oraz sztywność karku. Nieleczony stan napięcia mięśniowego rozwija się dalej objawiając się bólem promieniującym do barku lub promieniowaniem do palców. Również szumy uszne mogą być objawem przeciążonego kręgosłupa.

Przeciążony kręgosłup w odcinku piersiowym może objawiać się jako bóle promieniujące do klatki piersiowej oraz serca. W dalszym etapie pojawia się neuralgia międzyżebrowa.

Ból kręgosłupa w odcinku lędźwiowym może być mylony z chorobami internistycznymi jak np. choroby nerek. Razem z postępem przeciążenia kręgosłupa pojawiają się bóle kończyn unerwionych przez nerwy pochodzące z odcinka lędźwiowego. Ból promieniuje do pośladków oraz dalej do nóg.

Jak zapobiegać przeciążeniom kręgosłupa?

Najlepszym sposobem aby zapobiec przeciążeniom kręgosłupa jest aktywność fizyczna. Powinniśmy dobrać takie zestaw ćwiczeń aby wzmacniały oraz rozciągały przeciążone mięśnie. Ważne jest to aby wykonywać je systematycznie pod kontrolą specjalisty czyli fizjoterapeuty lub ortopedy. Ćwiczenia na bolący kręgosłup należy wykonywać poprawnie technicznie aby nie zrobić sobie krzywdy. W celu rozluźnienia napiętych struktur mięśniowych należy dołączyć masaż oraz stretching.

Rekonwalescencja po operacji kręgosłupa lędźwiowego

Schorzenia kręgosłupa stanowią ok 15% absencji chorobowych i należą do najczęstszych przyczyń niezdolności do pracy u osób poniżej 45 roku życia. Warto też wiedzieć, że bóle kręgosłupa stanowią drugą w kolejności przyczynę zażywania leków przeciwbólowych. W ostatnich latach obserwuje się istotny wzrost liczby pacjentów poddanych leczeniu operacyjnemu z powodu schorzeń kręgosłupa.

Kiedy operacja kręgosłupa lędźwiowego.

 

Operacja kręgosłupa lędźwiowego powinna być ostatecznością w leczeniu przepukliny dyskowej. Kiedy powinniśmy wziąć pod uwagę leczenie metodą neurochirurgiczną? Jeśli po wielu miesiącach zażywania leków oraz po wielu terapiach nie widać poprawy. Do zabiegu chirurgicznego kwalifikują się m.in. pacjenci z przepukliną krążka międzykręgowego, u których występują zaburzenia funkcji układu nerwowego:

  • osłabienie siły mięśni kończyny dolnych,
  • zaburzenia czucia,
  • zanik odruchów ścięgnistych,
  • problem z poruszaniem się,
  • zaburzenia funkcji układu moczowego.

Na ogół interwencje chirurgiczne wynikające z uszkodzenia kręgów lub krążków międzykręgowych zdarzają się dość rzadko. Zwykle do operacji kręgosłupa lędźwiowego kwalifikują się osoby, które posiadają choroby wrodzone, prowadzą siedzący tryb życia, utrzymują nieprawidłową postawę lub doznają przeciążeń w obrębie kręgosłupa lędźwiowego.

Rehabilitacja po operacji kręgosłupa lędźwiowego

 

  • Etap 1: W pierwszym dobach po operacji kręgosłupa lędźwiowego należy schładzać miejsce pooperacyjne aby móc wykonywać podstawowe ruchy. Lekarz na pewno zaleci zażywanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Głównym celem pierwszego etapu jest zmniejszanie bólu pooperacyjnego, zwiększanie aktywności pacjenta, kontrola prawidłowego gojenia się rany i bliznowacenia tkanek miękkich, wstępna edukacja dotycząca prawidłowego leżenia, zmiany pozycji ciała, prawidłowej postawy.Po operacji kręgosłupa lędźwiowego należy wyrobić w sobie prawidłowe nawyki. Ćwiczenia dobierane są indywidualnie pod kątem pacjenta. Część z nich można wykonywać samodzielnie, ale tylko na wyraźne zalecenie rehabilitanta.
  • Etap 2: Obejmuje 8-12 tydzień po operacji kręgosłupa lędźwiowego. W tym etapie wracamy do normalnej aktywności w życiu codziennym. Edukujemy pacjenta jak prawidłowo trzymać postawę w czasie wykonywania codziennym ruchów. Rehabilitacja obejmuję naukę prawidłowego chodzenia oraz normalizację napięć mieśniowo-nerwowych w obrębie kręgosłupa miednicy, jak również kończyn dolnych.
  • Etap 3: Obejmuje 12-18 tydzień rekonwalescencji po operacji kręgosłupa lędźwiowego. W tym etapie zajmujemy się zaawansowaną rehabilitacją umożliwiająca powrót do pełnej sprawności. Obejmujące ona dalsze ćwiczenia wzmacniające i uelastyczniające gorset mięśniowy, trening postawy, inicjowanie pozycji zgięciowych, stabilizację tułowia i prawidłowego ustawienia miednicy.

Podczas trwania rehabilitacji po operacji kręgosłupa należy uwzględnić zabiegi fizykoterapeutyczne. Proces rekonwalescencji po operacji kręgosłupa lędźwiowego trwa zazwyczaj kilka miesięcy. Jest to zależne od rodzaju przeprowadzonej operacji oraz zaangażowania pacjenta.

 

Przykładowe ćwiczenia po operacji kręgosłupa lędźwiowego

 

  1. Pozycja wyjściowa w leżeniu tyłem (na plecach), nogi zgięte w kolanach, napięcie mięśni brzucha, prostownika grzbietu oraz mięśni pośladków w pozycji neutralnej.
  2. Pozycja wyjściowa jak wyżej, wykonać ruch uniesienia bioder.
  3. Pozycja wyjściowa jak wyżej, odwiedzenie bioder.
  4. Rozciągnięcie mięśni kulszowo-goleniowych.

Drętwienie palców – rwa barkowa czy zespół cieśni nadgarstka?

Co to jest drętwienie rąk?

Mrowienie w palcach jest dość uciążliwą dolegliwością, która może utrudnić pracę oraz wykonywanie podstawowych czynności. Drętwienie rąk jest zaburzeniem czucia opisywanym przez pacjentów również jako pieczenie, kłucie, uczucie zimna lub ciepła. Często można spotkać się z określeniem tego uczucia jako „przechodzenie mrówek”. Wraz z drętwieniem palców pojawia się niedoczulica lub przeczulica rąk czyli dotyk innej osoby jest za słabo lub za mocno odczuwalny. Objaw cierpnięcia rąk to parestezje, które pojawiają się nagle i tak samo szybko mogą zniknąć.

Czasami drętwienie rąk może pojawić się gdy długo trzymamy ręce w górze np. przy zawieszaniu firanek. Z kolei drętwienie nóg pojawi się w momencie uciśnięcia nerwu gdy siedzimy z podkurczonymi nogami. Objawy mrowienia jednak mijają w momencie zmiany pozycji lub strzepnięcia dłoni.

Jakie są przyczyny drętwienia rąk?

Jedną z przyczyn mrowienia dłoni to niedobory witamin i elektrolitów. Najczęściej są to witaminy z grupy B, magnez, potas i wapń.

Niewłaściwa dieta oraz zbyt duże ilości mocnej herbaty kawy czy alkoholu powoduje wypłukiwanie z organizmu owych witamin. Oprócz

mrowienia w palcach charakterystyczne są także drżenie mięśni oraz mimowolne skurcze, pojawiające się szczególnie w nocy.

Jednak najczęstszą przyczyną cierpnięcia rąk jest ucisk na nerw. Przyczyn takiego ucisku jest niestety bardzo wiele. Dlatego przed konsultacją z lekarzem należy zwrócić uwagę na wiele aspektów, m. in. miejsce promieniowania (od barku po palce, od łokcia po palce czy tylko palce), w jakich momentach pojawia się mrowienie rąk oraz co powoduję, że cierpnięcie dłoni znika. Najczęstsze zaburzenia i choroby przyczyniające się do pojawienia się drętwienia palców to neuropatia obwodowa.

Kolejną przyczyną drętwienia rąk są dyskopatię w odcinku szyjnym kręgosłupa. Ręce są unerwione przez nerwy z odcinka szyjnego. W momencie dyskopatii czyli wysunięcia krążka międzykręgowego dochodzi do uciśnięcia nerwy. Skutkiem tego pojawia się omawianie cierpnięcia nie tylko doni ale całej ręki.

Schorzenia neurologiczne powodujące mrowienie dłoni

  • Zespół cieśni nadgarstka, czyli ucisk nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka wskutek pracy przy komputerze czy pracy fizycznej. Towarzyszy temu zaburzenie czucia oraz osłabienie siły mięśniowej.
  • Neuropatia cukrzycowa czyli hiperglikemia. Podwyższone stężenie glukozy we krwi również może powodować uczucie drętwienie rąk ze względu na uszkadzania włókien nerwowych oraz naczyń krwionośnych.
  • Zepół Guillaina-Barrego – objawami tej choroby jest również osłabiona siła mięśniowa, a także niedowład kończyn dolnych, zaburzenia pracy serca lub niewydolność oddechowa. Choroba ta pojawia się najczęściej po przebyciu infekcji.
  • Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa – zmiany zwyrodnieniowe na trzonach lub wyrostkach kręgów oraz zwyrodnienie krążka międzykręgowego może wywoływać ucisk na rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe w konsekwencji powodując cierpnięcia dłoni.
  • Stwardnienie rozsiane – jest to choroba podczas której dochodzi do uszkodzenia i zaniku osłonek mielinowych nerwów w wynik czego pojawia się drętwienie rąk.

Co robić gdy zauważymy u siebie mrowienie dłoni?

W momencie gdy cierpnięcie dłonie nie mija po zmianie pozycji należy udać się na konsultacje do lekarza lub fizjoterapeuty. Diagnostyka w przypadku niewyjaśnionych objawów drętwienia palców powinna być bardzo szczegółowa, bo może być to objaw poważnej choroby ogólnoustrojowej lub zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu.

Jakie są najczęstsze kontuzje biegaczy ?

Kontuzja jest najbardziej znienawidzonym słowem wśród sportowców. Najczęściej pojawia się w najmniej oczekiwanym momencie. Przeciętny biegacz nie rozciąga mięśni i pomija rozgrzewkę. Natomiast rozsądne podejście do sportu i działania profilaktyczne zminimalizują ryzyko wystąpienia kontuzji. Gama urazów dotyczących biegaczy jest bardzo szeroka. Zaczynając od delikatnych po bardzo poważne. Jedną z najczęstszych przyczyn kontuzji jest zbyt częsty i zbyt intensywny trening. Obciążenie powinno wzrastać stopniowo i być dostosowane do naszej aktualnej formy. Dotyczy to osób początkujących, jaki i osób doświadczonych, które stawiają co raz wyższe cele przed sobą.

Co robić aby nie nabawić się bólu podczas biegania? Na pierwszym miejscu trzeba postawić odpowiednie przygotowanie sprawnościowe – regularne ćwiczenia rozciągające oraz uelastyczniające mięśnie pomogą nam uniknąć urazu nóg. Bardzo ważnym elementem są odpowiednio dobrane buty do naszych stóp.

Jakie są najczęstsze kontuzje biegaczy?

Kolano biegacza

Jednym z urazów przy bieganiu jest kolano biegacza, czyli zespół pasma biodrowo-piszczelowego, które objawia się przede wszystkim bólem w okolicy bocznej kolana oraz pod rzepką. Ból pojawia się przeważnie po kilku kilometrach i nasila się w trakcie biegania. Dolegliwość wynika głównie z dysproporcji w napięciu pomiędzy mięśniami przywodzącymi udo a odwodzącymi. Aby pozbyć się kontuzji należy rozciągać mięśnie zginaczy biodra, wzmocnić mięśnie rotujące zewnętrznie staw biodrowy oraz czworogłowy uda.

Zapalenia ścięgna Achillesa

Kolejnym urazem biegaczy jest zapalenia ścięgna Achillesa. Ścięgno Achillesa jest pasmem łączącym mięśnie łydki z kością piętową. Dolegliwości bólowe w obrębie ścięgna mogą się nasilać przy próbie stawania na palce. Najczęściej przy takim urazie przy bieganiu pojawia się obrzęk i zgrubienie w obrębie ścięgna Achillesa. Uszkodzeniu sprzyjają słabe i nierozciągnięte mięśnie łydki oraz osłabione inne mięśnie goleni wspomagające ruchy zgięcia stopy.

Przeciążenie zginaczy kolana

Przeciążenie mięśni zginaczy kolana jest również poważnym urazem nóg. W trakcie owego urazu, biegaczy skarżą się na ból mięśnia dwugłowego czyli jednego z trzech mięśni w okolicy tyłu uda, który wchodzi w skład mięśni kulszowo-goleniowych. Odpowiadają one za wyprost w stawie biodrowym oraz zgięcie w stawie kolanowym. Do takiego urazu biegaczy najczęściej dochodzi podczas sprintów. W sprincie uszkodzenie objawia się nagłym bólem podczas biegu w tylnej części uda. Wynika to z naderwania zginaczy kolana. Przy dużych uszkodzeniach obserwuje się zasinienie mięśnia.

Zapalenia rozcięgna podeszwowego

U biegaczy bardzo często dochodzi do zapalenia rozcięgna podeszwowego. Może zacząć się niewinnie od lekkiego bólu w pięcie, który mija po kilku dniach. Gorzej jest gdy ból uniemożliwia nam bieganie. W badaniu palpacyjnym występuje duży ból części przyśrodkowej podeszwy, bliżej kości piętowej. Najczęściej uraz ten dotyczy u biegaczy z obniżonym oraz ze zbyt wysklepionym łukiem stopy.

Aby pozbyć kontuzji, która głównie dotyczy biegaczy należy skupić się na poprawie elastyczności rozcięgna podeszwowego. Najlepiej do tego użyć piłeczki i rolować rozcięgno podeszwowe czyli miejsce między piętą a śródstopiem, skupiając się na najbardziej bolesnych miejscach. Do autoterapii należy również wdrożyć siad na piętach ze zgiętymi stopami i palcami aby rozciągać przykurczone rozcięgno podeszwowe.

Omawiając urazy nóg u biegaczy należy również wspomnieć o złamaniach zmęczeniowych.

Są to złamania kości, których przyczyną nie jest upadek, lecz przekroczenie granicy wytrzymałości właściwej dla każdej kości. Najczęściej do złamania zmęczeniowego dochodzi po licznych mikrourazach. Kości które ulegają złamaniom to kość piszczelowa, kości śródstopia, kość piętowa oraz strzałkowa. Tego typu kontuzja biegaczy dotyczy najczęściej osób biegających długie dystanse.